مقایسه سولانا و بایننس اسمارت چین؛ کدام شبکه برای استفاده روزمره بهتر است؟

برای انتخاب بین سولانا یا BSC باید بدانید که این دو شبکه از نظر سرعت بالای انجام تراکنش‌ها و هزینه‌های پایین شباهت زیادی به یکدیگر دارند. اما مقایسه سولانا و زنجیره هوشمند بایننس از نظر معماری نشان می‌دهد که این دو بلاکچین از نظر زبان، سازگاری با ماشین مجازی اتریوم (EVM) و تمرکززدایی و نوع اکوسیستم با هم تفاوت دارند.

در این مقاله، تفاوت شبکه سولانا و بایننس اسمارت چین را از نظر سرعت، کارمزد، اجماع، تمرکززدایی، سازگاری با EVM، دیفای، میم کوین‌ها و ابزارهای توسعه بررسی می‌کنیم.

تفاوت و شباهت‌های سولانا و بایننس اسمارت چین در یک نگاه

پیش از شروع بد نیست به این نکته اشاره کنم که اکوسیستم بایننس، با زنجیره بایننس (Binance Chain یا BC) شروع به‌کار کرد. اما پس از مدتی و با هدف فراهم‌سازی امکان توسعه قراردادهای هوشمند، زنجیره هوشمند (Binance Smart Chain یا BSC) خود را توسعه داد. چندی پیش، کل این اکوسیستم به بی‌ان‌بی چین (BNB Chain) تغییر نام داد. به‌همین‌خاطر، امروزه، بایننس اسمارت چین را تحت نام بی‌ان‌بی اسمارت چین (BNB Smart Chain) هم می‌شناسند.

برای درک مقایسه سولانا و زنجیره هوشمند بایننس باید ابتدا بدانیم ماهیت هرکدام از این پروژه‌ها چیست:

• سولانا: بلاک چین لایه اول با پردازش موازی، مناسب اپلیکیشن‌های پرترافیک و سریع است که توسعه آن با زبان برنامه‌نویسی راست (Rust) و در ارتباط با ماشین مجازی سولانا (SVM) انجام می‌شود.
• بایننس اسمارت چین: یک شبکه لایه اول سازگار با ماشین مجازی اتریوم است که برای انتقال پروژه‌های اتریومی با تغییرات محدود و توسعه اپلیکیشن‌های دیفای در اکوسیستم بایننس مناسب است.

در زمان نگارش این مطلب در مرداد ۱۴۰۵، صفحه رسمی سولانا به آدرس Solana.com/validators، حضور نزدیک به ۷۰۰ اعتبارسنج را در شبکه خود نشان می‌دهد و سایت BSCScan نیز نشان می‌دهد که درحال‌حاضر ۱۱۶ ولیدیتور در این زنجیره حضور دارند، اما تنها ۴۵ نفر آن‌ها فعال هستند.

مقایسه عملکرد قیمتی ارزهای SOL و BNB

مقایسه SOL و BNB Chain تنها با مشاهده قیمت فعلی این دو توکن کامل نمی‌شود. برای بررسی عملکرد این دو دارایی باید بازده دوره‌ای، حجم معاملات، ارزش بازار، سقف و کف قیمت و شرایط کلی بازار ارز دیجیتال را کنار هم ببینید.

قیمت سولانا و BNB می‌تواند تحت تاثیر ارتقاهای شبکه، فعالیت دیفای، وضعیت بازار میم کوین‌ها، اخبار اکوسیستم و شرایط اقتصاد کلان تغییر کند. بنابراین، برای تحلیل سولانا نمودار این بخش صرفا عملکرد گذشته را نشان می‌دهد و تضمینی برای ادامه همان روند نیست.

مقایسه فنی؛ سرعت، کارمزد و مدل اجماع

تفاوت سولانا و BSC در عملکرد فنی فقط به عدد TPS محدود نمی‌شود. زمان نهایی شدن تراکنش، نوع تراکنش، ازدحام شبکه، ساختار اپلیکیشن و قدرت سخت‌افزاری اعتبارسنج‌ها نیز روی تجربه واقعی شما اثر می‌گذارند.

طبق داده‌های ثبت‌شده در ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۶ (۷ مرداد ۱۴۰۵)، سولانا حدود ۲,۹۴۸ تراکنش در ثانیه پردازش کرده و تعداد کل تراکنش‌های شبکه از ۵۳۳ میلیارد عبور کرده است.

اعداد اعلام‌شده در تست‌های آزمایشگاهی یا حداکثر ظرفیت نظری همیشه با توان عملیاتی واقعی شبکه یکسان نیستند. به‌همین‌دلیل، در مقایسه سولانا و BNB Chain بهتر است آمار رسمی را همراه با داده‌های فعالیت روزانه بررسی کنید.

اجماع PoH و PoS در سولانا در برابر PoSA بایننس اسمارت چین

اثبات تاریخچه (Proof of History) در شبکه سولانا، روش مستقلی برای استخراج یا اجماع نیست. در واقع، PoH مثل یک ساعت رمزنگاری‌شده عمل می‌کند تا شما بتوانید ترتیب رویدادها و زمان وقوع آن‌ها را در شبکه تشخیص دهید. سولانا از این سازوکار در کنار مدل اثبات سهام (PoS) و فرایند اجماع شبکه استفاده می‌کند.

در مقابل، پروژه زنجیره هوشمند بایننس از مکانیزم اثبات اعتبار سهامی (Proof of Staked Authority) استفاده می‌کند. در این مدل، کاربران ارز دیجیتال بایننس کوین (BNB) را استیک می‌کنند و مجموعه‌ای از اعتبارسنج‌های منتخب، مسئول تولید و تایید بلاک‌ها می‌شوند.

سرعت تراکنش و کارمزد در عمل

صفحه رسمی سولانا، ظرفیت شبکه را تا ۵۰ هزار تراکنش در ثانیه اعلام کرده است، اما نباید این عدد را با سرعت واقعی تراکنش‌ها در همه زمان‌ها یکسان در نظر بگیرید. این عدد، ظرفیت اعلام‌شده فنی شبکه را نشان می‌دهد و تجربه واقعی شما می‌تواند با توجه به شلوغی شبکه و نوع تراکنش متفاوت باشد.

داده‌های زنجیره بی‌ان‌بی چین نیز نشان می‌دهد که در نیمه اول ۲۰۲۶، فاصله تولید بلاک در BSC به حدود ۴۵۰ میلی‌ثانیه، نهایی‌شدن درون حافظه‌ای به حدود ۶۵۰ میلی‌ثانیه و توان عملیاتی آزمایشی به حدود ۵۲۰۰ TPS رسیده است.

این اعداد به شما دید بهتری از توان فنی شبکه می‌دهند، اما لزوما نشان‌دهنده حجم واقعی تمام تراکنش‌های روزانه نیستند.

تمرکززدایی؛ نقطه اختلاف مهم سولانا و BSC

زنجیره هوشمند بایننس (BSC) به‌طور تاریخی با تعداد محدودتری از اعتبارسنج‌ها نسبت به سولانا فعالیت کرده است. همانطور که پیشتر اشاره کردیم، تعداد ولیدیتورهای فعال شبکه بایننس اسمارت چین درحال‌حاضر ۴۵ نفر است، اما در شبکه سولانا نزدیک به ۷۰۰ نفر حضور دارند.

البته برای سنجش تمرکززدایی، نباید فقط تعداد اعتبارسنج‌ها را بررسی کنید. مواردی زیر نیز می‌توانند روی تمرکززدایی تأثیر بگذارند:

     

تا ۱۵٪ سود سالانه، بدون معامله

     

در استخر مشارکت سرمایکس، بدون نیاز به ترید یا تحلیل بازار، تا ۱۵٪ سود سالانه دریافت کن و دارایی دیجیتالت رو به جریان بنداز

شروع سرمایه‌گذاری

• نحوه توزیع استیک
• تنوع کلاینت‌ها
• هزینه راه‌اندازی نود
• پراکندگی جغرافیایی سرورها
• میزان وابستگی اعتبارسنج‌ها به شرکت‌های زیرساختی

در مقایسه سولانا و زنجیره هوشمند بایننس (SOL vs BSC)، سولانا از نظر تعداد اعتبارسنج برتری نسبی دارد؛ اما نیاز سخت‌افزاری بالای اجرای نود می‌تواند مشارکت برخی کاربران را دشوار کند.

بیشتر بخوانید: اعتبارسنج بلاکچین چیست؟

سازگاری با EVM؛ مزیت بزرگ BSC یا محدودیت نوآوری؟

شبکه بایننس اسمارت چین با ماشین مجازی اتریوم سازگار است؛ بنابراین، اگر قبلا روی شبکه اتریوم کار کرده‌اید، می‌توانید از همان ابزارها استفاده کنید. برای مثال، زبان سالیدیتی (Solidity) برای ساخت قرارداد هوشمند، هاردهت (Hardhat) ابزار توسعه، تست و استقرار قراردادها و متامسک (MetaMask) کیف پولی برای اتصال به شبکه و تایید تراکنش‌هاست.

این سازگاری باعث می‌شود انتقال یا فورک کردن قراردادهای اتریومی ساده‌تر باشد و برای شروع پروژه، زمان و هزینه کمتری صرف یادگیری ابزارهای جدید کنید.

سولانا دارای ماشین مجازی اختصاصی به‌نام SVM است و از مدل حساب متفاوتی استفاده می‌کند. اگر فقط با اتریوم کار کرده‌اید، باید زبان برنامه‌نویسی راست را یاد بگیرید.این موضوع می‌تواند شروع توسعه را دشوارتر کند، ولی در مقابل دست شما را برای ساخت اپلیکیشن‌هایی متناسب با معماری و توان پردازشی سولانا بازتر می‌گذارد.

بنابراین، پاسخ به سوال سولانا بهتره یا بایننس اسمارت چین برای توسعه‌دهنده، به زیرساخت فعلی پروژه نیز بستگی دارد.

مقایسه اکوسیستم دیفای و DAppها

براساس داده‌های دیفای‌لاما (DefiLlama) در زمان نگارش مقاله، سهم BSC از ارزش کل قفل شده بازار دیفای حدود ۶.۳۷٪ و سهم سولانا حدود ۶.۳۲٪ است. فاصله بسیار کم این دو شبکه نشان می‌دهد از نظر نقدینگی دیفای تقریبا در جایگاه مشابهی قرار دارند.

در زمان نگارش مقاله، دیفای‌لاما برای سولانا حدود ۲.۲۶ میلیون آدرس فعال و ۹۲.۵۳ میلیون تراکنش روزانه را گزارش کرده است. این ارقام برای BSC به‌ترتیب حدود ۲.۰۸ میلیون آدرس فعال و ۱۴.۸۹ میلیون تراکنش هستند. بااین‌حال، این آمار لزوما تعداد کاربران انسانی را نشان نمی‌دهد؛ زیرا فعالیت ربات‌ها، روش شمارش و ساختار تراکنش‌ها در هر شبکه متفاوت است.

آنچه این داده‌ها نشان می‌دهند این است که هر دو شبکه اکوسیستم فعالی دارند، اما نوع فعالیت آن‌ها یکسان نیست. سولانا سهم پررنگی در اپلیکیشن‌های مصرفی و معاملات سریع دارد و BSC همچنان یکی از مراکز اصلی دیفای سازگار با EVM است.

برای مقایسه با یک شبکه لایه یک دیگر نیز می‌توانید مقایسه سولانا و آوالانچ را بررسی کنید.

دیفای، NFT و میم کوین در سولانا

اکوسیستم سولانا شامل ابزارهای متنوع مبادله، تجمیع نقدینگی، بازارهای توکن‌های ان اف تی و پلتفرم‌های ساخت توکن است. این تنوع باعث می‌شود برای معامله، خرید ان‌اف‌تی یا استفاده از پروژه‌های جدید گزینه‌های زیادی داشته باشید.

ژوپیتر (Jupiter) و ریدیوم (Raydium) نمونه‌هایی از ابزارهای معاملاتی، مجیک ایدن (Magic Eden) نمونه‌ای از بازار ان اف تی (NFT) و پامپ فان (Pump.fun) نمونه‌ای از پلتفرم‌های مرتبط با میم کوین‌ها هستند.

بااین‌حال، فعالیت زیاد به معنی ایمن بودن همه پروژه‌ها نیست. توکن‌های تازه، استخرهای کم‌نقدینگی و لینک‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند، ممکن است با ریسک کلاهبرداری، دستکاری قیمت یا تخلیه نقدینگی همراه باشند.

صرافی پنکیک سواپ و دیفای در BNB Smart Chain

پنکیک سواپ (PancakeSwap) یکی از شناخته‌شده‌ترین اپلیکیشن‌های دیفای در BNB Smart Chain است. این صرافی غیرمتمرکز به شما امکان می‌دهد در محیط EVM توکن سواپ کنید، نقدینگی ارائه دهید و از محصولات مختلف دیفای استفاده کنید.

زنجیره هوشمند بایننس برای پروژه‌هایی اهمیت دارد که می‌خواهند قراردادهای سالیدیتی، کیف پول‌ها و ابزارهای اتریومی را حفظ کنند و هم‌زمان به کاربران اکوسیستم BNB Chain دسترسی داشته باشند.

اگر از کیف پول‌هایی مانند متامسک استفاده می‌کنید یا قبلا با اپلیکیشن‌های اتریومی کار کرده‌اید، این سازگاری می‌تواند تجربه ورود و استفاده شما را ساده‌تر کند.

امنیت و ریسک‌ها؛ از تمرکز اعتبارسنج‌ها تا میم کوین‌ها

در شبکه سولانا، افزایش ناگهانی فعالیت ربات‌ها و میم کوین‌ها می‌تواند شبکه را شلوغ کند. در چنین شرایطی ممکن است تراکنش شما ناموفق شود یا برای پردازش سریع‌تر، مجبور شوید کارمزد اولویت بیشتری بپردازید.

فیشینگ کیف پول، توکن‌های جعلی، امضاهای مخرب و سایت‌های استخراج رایگان سولانا نیز از ریسک‌های مهم هستند. سولانا با استخراج رایگان در سایت یا ربات تولید نمی‌شود؛ بنابراین هر سایتی که برای استخراج SOL از شما عبارت بازیابی، نصب فایل ناشناس یا واریز اولیه درخواست کند، باید بدانید احتمالا قرار است در دام کلاهبرداری بیفتید.

در BSC، تعداد محدودتر اعتبارسنج‌ها، پروژه‌های اسکم، فورک‌های ضعیف و آسیب‌پذیری قراردادهای EVM از ریسک‌های اصلی‌اند.

آینده فنی؛ ارتقاهای سولانا در برابر نقشه راه ۲۰۲۶ بایننس اسمارت چین

رودمپ ۲۰۲۶ سولانا و BNB Chain نشان می‌دهد هر دو شبکه روی سرعت بیشتر، هزینه کمتر و پایداری بهتر تمرکز کرده‌اند. سولانا بیشتر به بهبود اجماع و تجربه کاربر می‌پردازد، درحالی‌که بایننس اسمارت چین روی افزایش ظرفیت پردازش و زیرساخت نودها تمرکز دارد.

در صورت اجرای موفق این برنامه‌ها، کاربران با تراکنش‌های سریع‌تر و هزینه‌های کمتر روبه‌رو می‌شوند و توسعه‌دهندگان نیز زیرساخت مقیاس‌پذیرتری در اختیار خواهند داشت. بااین‌حال باید توجه کنید که بخشی از این قابلیت‌ها هنوز در مرحله توسعه یا هدف‌گذاری قرار دارند.

نقشه راه ۲۰۲۶ سولانا

براساس گزارش رسمی ارتقاهای شبکه سولانا (Solana Upgrades) در سال ۲۰۲۶ موارد زیر درحال توسعه هستند:

• آلپنگلو (Alpenglow)
  آلپنگلو (Alpenglow) نیز پروتکل اجماع در حال توسعه سولاناست که نهایی شدن تراکنش‌ها در حدود ۱۵۰ میلی‌ثانیه را هدف گرفته است. این عدد هنوز هدف فنی پروژه است، اما در صورت اجرای کامل، می‌تواند زمان اطمینان شما از قطعی شدن تراکنش‌ها در معاملات و DAppها را به‌طور محسوسی کاهش دهد.
• آگاوی (Agave 4.2)؛ تراکنش‌های بزرگ‌تر و تایید سریع‌تر
  نسخه Agave 4.2 سه تغییر اصلی دارد: کاهش ۹۰ درصدی هزینه ایجاد حساب، افزایش حداکثر اندازه تراکنش از ۱٬۲۳۲ به ۴٬۰۹۶ بایت و کاهش زمان اسلات از ۴۰۰ به ۲۰۰ میلی‌ثانیه. کدهای لازم برای آلپنگلو (Alpenglow) نیز در این نسخه قرار می‌گیرند، اما فعال‌سازی آن برای Agave 4.3 پیش‌بینی شده است.
• کاهش هزینه ساخت حساب در سولانا
  ارتقای Reduced Rent، سپرده لازم برای ذخیره اطلاعات حساب‌ها روی شبکه را طی پنج مرحله ۹۰ درصد کاهش می‌دهد. برای نمونه، هزینه ایجاد یک حساب استاندارد توکن SPL از حدود ۰.۱۵۹ دلار به ۰.۰۱۵۹ دلار می‌رسد و ورود کاربران جدید برای برنامه‌ها و کسب‌وکارها ارزان‌تر می‌شود.

• اجرای ارزان‌تر فناوری‌های رمزنگاری پیشرفته
  ارتقای New Cryptography سولانا با افزودن پشتیبانی بومی از BN254 G2 و BLS12-381، اجرای اثبات‌های دانش صفر و امضاهای رمزنگاری پیشرفته را ۱۰ تا ۲۰ برابر کم‌هزینه‌تر می‌کند. این ارتقا برای پرداخت‌های خصوصی، احراز هویت، مقیاس‌پذیری و همچنین ثبت کلیدهای موردنیازآلپنگلو کاربرد دارد و برای سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ پیش‌بینی شده است.

نقشه راه زنجیره بایننس در سال ۲۰۲۶

براساس نقشه راه زنجیره بایننس (BNB Chain Roadmap) بخشی از ارتقاهای فنی این شبکه در سال ۲۰۲۶ و برنامه‌های نیمه دوم سال عبارتند از:

• افزایش توان پردازش: توان آزمایشی شبکه از حدود ۲٬۸۰۰ به ۵٬۲۰۰ تراکنش در ثانیه رسیده و افزایش بیشتر آن در نیمه دوم سال هدف‌گذاری شده است.
• فهرست دسترسی بلاک (BAL): مشخص می‌کند هر تراکنش با کدام داده‌ها کار دارد تا تراکنش‌های مستقل هم‌زمان پردازش شوند و شبکه سریع‌تر شود.
• اسنپ‌شات افزایشی (Incremental Snapshot): نودها فقط تغییرات جدید را دریافت می‌کنند و برای همگام‌شدن لازم نیست دوباره همه اطلاعات شبکه را دانلود کنند.
• دستورهای ترکیبی (EVM SuperInstruction): چند دستور پرتکرار را در یک دستور ادغام می‌کند تا قراردادهای هوشمند با پردازش کمتر و حدود ۱۰ درصد سریع‌تر اجرا شوند.
• قواعد توسعه‌یافته رای‌گیری (Extended Voting Rules): کمک می‌کند اعتبارسنج‌ها حتی هنگام کندی یا اختلال ارتباطی، با ثبات بیشتری روی بلاک نهایی توافق کنند.
• کلاینت Reth: کلاینت مبتنی بر Rust با پشتیبانی از Reth 2.0 عملکرد سریع‌تری برای همگام‌سازی و نگهداری نودها فراهم می‌کند.
• معماری دو کلاینتی: Geth برای پایداری و Reth برای عملکرد بالاتر توسعه می‌یابد تا وابستگی شبکه به یک کلاینت کاهش پیدا کند.
• موتور اجرای جدید: استفاده از پردازش موازی و روش‌هایی مانند AOT و JIT، ظرفیت اجرای قراردادها را افزایش می‌دهد.
• Scalable DB: پایگاه داده مقیاس‌پذیر، رشد اطلاعات حساب‌ها و قراردادها را بدون افت شدید عملکرد مدیریت می‌کند.
• ذخیره‌سازی سازگار با اجرای موازی: ساختار ذخیره‌سازی برای پردازش هم‌زمان چند تراکنش و پیش‌خوانی سریع‌تر داده‌ها بهینه می‌شود.
• جداسازی منابع برنامه‌ها: شلوغی یک اپلیکیشن نباید عملکرد سایر برنامه‌ها و تراکنش‌های شبکه را به‌شدت کاهش دهد.
• مسیرهای اختصاصی تراکنش: بخشی از ظرفیت شبکه برای عملیات حساس مانند اوراکل‌ها، پل‌ها و لیکوییدیشن‌ها رزرو می‌شود.
• قیمت‌گذاری هدفمند گس: هزینه گس براساس نوع کاربرد، مانند پرداخت، استیبل کوین یا خدمات سازمانی، تنظیم می‌شود.

سولانا یا BSC؛ برای چه کاری کدام بهتر است؟

در انتخاب و مقایسه سولانا و زنجیره هوشمند بایننس باید نوع فعالیت خود را بررسی کنید. جدول زیر یک راهنمای عمومی است و نتیجه آن می‌تواند با تغییر هزینه شبکه، وضعیت اپلیکیشن و نیازهای فنی پروژه تغییر کند.

این جدول توصیه سرمایه‌گذاری نیست بلکه اطلاعاتی است که به مقایسه سولانا و زنجیره هوشمند بایننس، انتخاب شبکه به شما کمک کند. پیش از خرید سولانا یا خرید بایننس کوین، شرایط بازار و ریسک‌های هر شبکه را بررسی کنید؛ این دارایی‌ها در سرمایکس قابل معامله‌اند، اما این مطلب توصیه سرمایه‌گذاری نیست.

جمع‌بندی

در مقایسه سولانا و بایننس اسمارت چین یا همان زنجیره هوشمند بایننس (‌BSC) که امروزه به آن BNB Chain می‌گویند، هیچ شبکه‌ای برای همه کاربران بهترین گزینه نیست. اگر توسعه‌دهنده هستید و به سازگاری با ماشین مجاری اتریوم، قراردادهای سالیدیتی و اکوسیستم بی‌ان‌بی چین نیاز دارید، بایننس اسمارت چین گزینه مهم‌تری برای بررسی است. اگر اپلیکیشن‌های سریع، NFT، میم کوین‌ها و اکوسیستم مصرف‌کننده فعال برایتان اولویت دارد، سولانا گزینه جدی‌تری است.

سؤالات متداول