چگونه سولانا استخراج کنیم؟ حقیقت ماینینگ SOL و جایگزین واقعی آن

سولانا با دستگاه ماینر، کارت گرافیک یا گوشی قابل استخراج نیست. بنابراین، چیزی به‌نام ماینینگ SOL به‌معنای فنی وجود ندارد. علت این است که شبکه سولانا از مکانیزم اجماع اثبات سهام (Proof of Stake) در کنار اثبات تاریخچه (Proof of History) استفاده می‌کند و مسیر رسمی دریافت پاداش در آن، از روش استیکینگ SOL است.

استخراج و ماینینگ فرایندی است که در شبکه‌های مبتنی بر مکانیزم اجماع اثبات کار (PoW) است. در این مطلب به این موضوعات می‌پردازم که چرا چیزی به‌نام ماینینگ سولانا وجود ندارد و به‌جای رجوع به روش‌های جعلی استخراج SOL، از مسیرهای معتبر دریافت و استیک این ارز دیجیتال استفاده کنید.

آیا سولانا قابل استخراج است؟ پاسخ کوتاه و شفاف

خیر؛ سولانا مانند بیت کوین از مکانیزم اثبات کار (Proof of Work) استفاده نمی‌کند؛ در نتیجه ماین‌کردن سولانا با دستگاه اسیک (ASIC)، کارت گرافیک (GPU)، CPU یا موبایل امکان‌پذیر نیست. اعتبارسنج‌های سولانا با مشارکت در مکانیزم اثبات سهام (Proof of Stake) تراکنش‌ها را پردازش می‌کنند و کاربران نیز می‌توانند SOL خود را به آن‌ها واگذار کنند.

بنابراین، خرید تجهیزات برای ماینینگ سولانا یا نصب نرم افزارهایی که وعده تولید این ارز دیجیتال را می‌دهند، شما را به فرایند رسمی شبکه متصل نمی‌کند. آنچه در سولانا پاداش شبکه ایجاد می‌کند، اعتبارسنجی و استیکینگ است.

بیشتر بخوانید: سولانا چیست؟

آیا استخراج سولانا با گوشی ممکن است؟

خیر، ماین‌کردن سولانا با گوشی ممکن نیست و هیچ اپلیکیشن معتبری نمی‌تواند از توان پردازشی موبایل برای ماینینگ این ارز دیجیتال در شبکه سولانا استفاده کند. دلیل آن ساده است: سولانا مسئله‌های محاسباتی اثبات کار را به ماینرها واگذار نمی‌کند و ساختار شبکه آن بر اعتبارسنجی مبتنی بر سهام متکی است.

تفاوت PoW با PoS و PoH

برای درک بهتر استیک سولانا، باید تفاوت PoW و PoS و اثبات تاریخچه (Proof of History) را بشناسیم. سولانا از ترکیب مکانیزم اثبات سهام و تاریخچه استفاده می‌کند تا اعتبارسنجی تراکنش‌ها با سرعت بیشتر و مصرف انرژی کمتر انجام شود.

در جدول زیر، خلاصه‌ای از تفاوت این مکانیزم‌ها را آورده‌ام:

به استناد وایت پیپر سولانا (Solana Whitepaper)، اثبات تاریخچه مجموعه‌ای از محاسبات است که راهی برای تأیید رمزنگارانه گذر زمان بین دو اتفاق فراهم می‌کند. کلمه «تاریخچه» نیز از این مفهوم نشات گرفته است که تولیدکنندگان بلاک‌ها، شناسه تراکنش‌ها را در جریانی از وقایع ثبت و هش می‌کنند.

چرا اصطلاح استخراج سولانا گمراه‌کننده است؟

عبارت ماین کردن سولانا این تصور را ایجاد می‌کند که می‌توانید مانند بیت کوین، یک دستگاه یا نرم‌افزار را روشن کنید و در ازای توان پردازشی، از شبکه ارز SOL پاداش بگیرید. این برداشت از نظر فنی درست نیست، چون شبکه سولانا فرایند ماینینگ مبتنی بر اثبات کار ندارد.

بعضی سایت‌ها از عبارت‌هایی مثل «ماینینگ رایگان سولانا»، «استخراج SOL با مرورگر»، «ماینینگ ابری»، «دریافت روزانه SOL تبلیغ می‌شوند» و موارد مشابه برای جذب استفاده می‌کنند. این سایت‌ها اگر کلاهبرداری و درصدد سرقت ارزهای دیجیتال‌تان نباشند، صرفا یا تبلیغ نمایش دهند یا اطلاعات شما را برای جمع‌آوری می‌کنند. وعده درآمد تضمینی و طرح‌های معرفی زنجیره‌ای هم از نشانه‌های رایج کلاهبرداری هستند. بنابراین، هنگام کار با این سایت‌ها و برنامه‌ها بسیار مراقب باشید.

بیشتر بخوانید:استخراج ابری چیست؟

استیکینگ SOL؛ مسیر رسمی دریافت پاداش در سولانا

روش اصلی مشارکت و کسب پاداش در شبکه سولانا، استیکینگ ارز دیجیتال SOL است. دقت داشته باشید که وقتی درباره مشارکت در شبکه صحبت می‌کنیم، ممکن است منظور دو نقش متفاوت باشد:

• اعتبارسنجی مستقیم تراکنش‌ها (Validator Staking): برای این کار باید دانش فنی راه‌اندازی نود اعتبارسنج را داشته و در تولید بلاک و تأیید تراکنش‌ها مشارکت کنید.
• واگذاری (Delegation) توکن‌های SOL به یک اعتبارسنج: بدون اجرای نود، توکن‌های خود را به یک اعتبارسنج دیگر واگذار می‌کنید تا آن اعتبارسنج با استفاده از قدرت استیک بیشتر، در فرایند اجماع شرکت و بخشی از پاداش را با شما تقسیم کند.

در هر دوی این روش‌ها، شما در تأمین امنیت شبکه مشارکت کرده‌اید، اما در روش نقش مستقیم و در روش دوم نقش غیرمستقیمی دارید.

در ادامه این مطلب، من روش دلگیشن یا همان واگذاری قدرت استیک به دیگر اعتبارسنج‌ها و کسب درصدی از پاداش را توضیح می‌دهم. روش‌ها و ابزارهای مختلفی مانند کیف پول‌های دیجیتال، پروتکل‌های لیکویید استیکینگ و بعضی صرافی‌های متمرکز برای این کار وجود دارد. در این روش‌ها، توکن‌هایتان را در یک رابط کاربری قفل کرده و در ازای سهم و مدت زمان استیک، درصدی پاداش دریافت می‌کنید.

آموزش استیکینگ SOL با Phantom یا Solflare

برای استیک سولانا، کیف پول‌های مختلفی مانند فانتوم (Phantom) و سولفلر (Solflare)، تراست والت (Trust Wallet) وجود دارد. معمولا کیف پول‌های سولانا دو روش برای استیک این ارز دیجیتال ارائه می‌دهند:

• استیکینگ بومی (Native Staking): قدرت استیک رمزارز SOL مستقیماً به یک اعتبارسنج واگذار می‌شود، دارایی به توکن دیگری تبدیل نمی‌شود و پاداش‌ها نیز به‌صورت SOL به شما پرداخت می‌شون.
• لیکویید استیکینگ (‌Liquid Staking): ارز SOL را استیک و توکن LP دریافت می‌کنید. ارزش این توکن با پاداش‌ها بیشتر می‌شود و هر زمان بخواهید می‌توانید آن را به SOL برگردانید یا در دیفای استفاده کنید.

در ادامه، مراحل نیتیو استیکینگ را براساس راهنمای رسمی این دو کیف پول آموزش می‌دهم:

     

تا ۱۵٪ سود سالانه، بدون معامله

     

در استخر مشارکت سرمایکس، بدون نیاز به ترید یا تحلیل بازار، تا ۱۵٪ سود سالانه دریافت کن و دارایی دیجیتالت رو به جریان بنداز

شروع سرمایه‌گذاری

نیتیو استیکینگ سولانا در افزونه مرورگر فانتوم

درحال‌حاضر، استیکینگ بومی جدید در اپلیکیشن موبایل فانتوم امکان‌پذیر نیست، بااین‌حال، می‌توانید استیک‌های قبلی خود را مشاهده، لغو و برداشت کنید. بنابراین، برای نیتیو استیکینگ باید از افزونه مرورگر فانتوم استفاده کنید.

برای شروع، به مقداری SOL در کیف پول خود نیاز دارید که می‌توانید با مراجعه به صفحه خرید سولانا در سرمایکس، آن را خریداری و به کیف پول فانتوم‌تان اضافه کنید. در ادامه، مراحل زیر را طی کنید:

1. در صفحه اصلی کیف پول، از فهرست دارایی‌ها روی Solana کلیک کنید.
2. در ادامه، گزینه More را بزنید و سپس Stake SOL را انتخاب کنید.
3. از بین روش‌های نمایش‌داده‌شده، روی Native Staking کلیک کنید.
4. حالا باید یک اعتبارسنج انتخاب کنید. می‌توانید گزینه‌ای مانند Phantom Validator را انتخاب کنید. پیش از انتخاب، نرخ پاداش، کارمزد اعتبارسنج و وضعیت عملکرد آن را بررسی کنید.
5. مقدار SOL موردنظر را وارد کنید.
6. جزئیات تراکنش را بررسی کنید و روی Stake بزنید. پس از تأیید تراکنش، حساب استیک شما ساخته می‌شود.

در ابتدا وضعیت استیک روی حالت «Activating» قرار می‌گیرد. معمولاً با شروع دوره بعدی شبکه، طی حدود ۲ تا ۳ روز وضعیت به «Active» تغییر می‌کند و دریافت پاداش آغاز می‌شود. برای مشاهده وضعیت استیک نیز دوباره وارد صفحه Solana شوید و از بخش مربوط به استیک، حساب فعال خود را باز کنید.

استیکینگ سولانا در کیف پول Solflare

۱. اپلیکیشن Solflare را باز کنید. در تب «Portfolio» در نوار ابزار پایین صفحه، وارد بخش «Staking» شوید. روی گزینه «Stake» بزنید. در همین بخش می‌توانید حساب‌های استیکی که قبلاً ساخته‌اید را نیز مشاهده و مدیریت کنید.

۲. از بخش «Asset» می‌توانید ارز دیگری به‌غیر از SOL را برای استیک‌کردن انتخاب کنید. مقدار را وارد کرده و روی گزینه «Next» بزنید. در صفحه بعد، اطلاعاتی مانند بازده سالانه، مجموع دارایی استیک‌شده و عملکرد فعلی اعتبارسنج نمایش داده می‌شود. اطلاعات نمایش‌داده‌شده را بررسی کنید و برای ادامه روی «Stake» بزنید.

۳. جزئیات تراکنش را بررسی کنید. نوار تأیید را بکشید و گزینه «Slide to approve»‌ را کامل کنید. پس از تأیید تراکنش، حساب استیک شما ساخته می‌شود و توکن‌های SOL برای واگذاری به اعتبارسنج در صف فعال‌سازی قرار می‌گیرد.

نکته: برای پرداخت کارمزد شبکه، مقدار کمی SOL را در کیف پول نگه دارید و تمام موجودی را استیک نکنید.

روش کار در دیگر کیف پول‌های رمزارزی نیز تقریبا مشابه است. برای مثال، آموزش استیکینگ در تراست ولت را در مطلب دیگری آموزش داده‌ایم.

کارمزد و حداقل مقدار استیک سولانا چقدر است؟

به استناد وبسایت رسمی Solana.com، در سطح پروتکل شبکه، هیچ مقدار حداقلی برای استیکینگ این ارز دیجیتال تعیین نشده است؛ اما برخی از کیف پول‌های رمزارزی ممکن است حداقل مقداری برابر ۱ واحد یا ۰.۰۱ واحد تعیین کرده باشند. پیش از اقدام به واریز سولانا به یک کیف پول، این مورد را در خود رابط کاربری والت بررسی کنید.

کارمزد استیک SOL نیز به ولیدیتور انتخابی شما بستگی دارد. هر نود اعتبارسنج می‌تواند بسته به سابقه خود، مقداری کارمزد و کمیسیون تعیین کند که پیش از انتخاب نیز معمولا در رابط کاربری والت‌ها، پلتفرم‌ها و صرافی‌هایی که از این فرایند پشتیبانی می‌کنند، می‌توانید این مقادیر را مشاهده کنید.

نرخ سود استیکینگ سولانا چقدر است؟

در زمان نگارش این مطلب در مرداد ۱۴۰۵ (جولای ۲۰۲۶)، سایت سولانا کامپس (Solana Compass) که یک پلتفرم مستقل برای تحلیل، اخبار، استیکینگ و ابزارهای مرتبط با اکوسیستم این پروژه محسوب می‌شود، برای سرویس استیکینگ خود نرخ سالانه ۵.۴۵ درصد را اعلام کرده است.

بااین‌حال، دقت داشته باشید که بازده واقعی شما می‌تواند کمتر یا بیشتر باشد و به متغیرهای مختلفی بستگی دارد از جمله:

• کمیسیون اعتبارسنج و عملکرد آن (Uptime)
• زمان فعال شدن حساب استیک
• نرخ تورم فعلی شبکه
• مجموع مقدار SOL استیک‌شده

به همین دلیل، نرخ APY نمایش‌داده‌شده را نباید سود قطعی و نهایی در نظر بگیرید.

لیکویید استیکینگ با Jito و Marinade

برای لیکویید استیکینگ سولانا پروتکل‌های مختلف وجود دارد و دو پروتکل شناخته‌شده عبارت‌اند از:

• پروتکل جیتو (Jito) در مقابل SOL، توکن JitoSOL می‌دهد.
• پروتکل مرینید (Marinade) در مقابل SOL، توکن mSOL می‌دهد.

با دریافت mSOL یا JitoSOL، دارایی شما در حالت استیک باقی می‌ماند، اما همچنان می‌توانید از توکن دریافتی در برخی برنامه‌های دیفای استفاده کنید یا آن را معامله کنید. در جیتو، بازده JitoSOL فقط از پاداش استیکینگ نیست و بخشی از درآمد حاصل از اولویت‌بندی تراکنش‌ها در شبکه سولانا نیز به آن اضافه می‌شود.

بااین‌حال، لیکویید استیکینگ بدون ریسک نیست. ریسک قرارداد هوشمند، آسیب‌پذیری پروتکل، کاهش نقدشوندگی و depeg می‌تواند باعث شود قیمت mSOL یا jitoSOL از ارزش توکن سول به‌عنوان پشتوانه‌شان فاصله بگیرد و تبدیل فوری آن‌ها با زیان یا اسلیپیج همراه شود.

بیشتر بخوانید: دی‌پگ (De-peg) چیست؟

هشدار درباره سایت‌ها و ربات‌های سولانا رایگان

سایت‌ها و ربات‌هایی که ماینینگ رایگان سولانا را تبلیغ می‌کنند، بخشی از فرایند رسمی این شبکه نیستند. اگر چنین سرویسی از شما بخواهد کیف پولتان را متصل کنید، تراکنشی ناشناخته را امضا کنید یا برای فعال شدن برداشت پول بپردازید، احتمال ازدست‌رفتن رمز ارزهایتان وجود دارد.

چرا این سایت‌ها خطرناک هستند؟

این سرویس‌ها ممکن است با یکی از روش‌های زیر به دارایی یا اطلاعات شما دسترسی پیدا کنند:

• ساخت صفحه ورود جعلی: سایتی شبیه والت فانتوم یا یک صرافی معتبر ساخته می‌شود تا رمز عبور یا اطلاعات کیف پول خود را وارد کنید.
• درخواست عبارت بازیابی یا کلید خصوصی: با عنوان‌هایی مثل «فعال‌سازی کیف پول»، «تأیید حساب» یا «اتصال به ماینر»، از شما Seed Phrase می‌خواهند.
• درخواست واریز اولیه: از شما می‌خواند برای شروع استخراج، فعال‌شدن حساب یا برداشت سود، ابتدا مقداری SOL واریز کنید.
• نمایش سود ساختگی: در داشبورد، موجودی و سود بالایی نشان می‌دهند؛ اما هنگام برداشت، هزینه یا واریز بیشتری از شما می‌خواهند.
• اجبار به زیرمجموعه‌گیری: برداشت سود را به دعوت دوستان یا رسیدن تعداد اعضای تیم به یک حد مشخص وابسته می‌کنند.
• ارائه پلن‌های VIP: وعده می‌دهند با خرید پلن گران‌تر، سرعت ماینینگ یا سود روزانه شما چند برابر می‌شود.
• درخواست نصب فایل یا افزونه: ممکن است شما را به نصب اپ، فایل APK یا افزونه‌ای خارج از فروشگاه رسمی هدایت کنند که اطلاعات کیف پول را سرقت می‌کند.
• گرفتن امضای خطرناک: تراکنشی برای امضا نمایش می‌دهند که در ظاهر برای اتصال کیف پول است، اما در عمل مجوز انتقال توکن‌های شما را صادر می‌کند.
• جمع‌آوری اطلاعات شخصی: شماره تماس، ایمیل، تصویر کارت شناسایی یا اطلاعات بانکی شما را دریافت می‌کنند و ممکن است از آن برای کلاهبرداری‌های بعدی استفاده کنند.

نشانه‌های سایت جعلی که ادعا می‌کنند سولانا می‌دهند

سوای قابل استخراج‌نبودن ارز SOL، برخی از سایت‌ها ممکن است برای جذب کاربرهای تازه‌وارد، از این اصلاح استفاده کنند؛ اما در پشت‌پرده، از همان روش استیک برای دعوت از کاربران به مشارکت و پرداخت پاداش استفاده کنند.

بااینکه نیت این دسته از سایت‌ها شاید کلاهبرداری نباشد، اما نباید با اعتماد ۱۰۰ درصدی از آن‌ها استفاده کنید؛ اگر یک سایت، اپ یا رباتی که استخراج یا استیکینگ سولانا را تبلیغ کرد یکی از رفتارهای زیر را داشت، باید به جعلی بودن آن شک کنید:

• وعده سود ثابت و تضمینی: برای مثال، ادعا می‌کند هر روز بدون ریسک مقدار مشخصی SOL دریافت می‌کنید.
• درخواست پرداخت پول برای برداشت: اعلام می‌کند باید ابتدا مالیات، کارمزد فعال‌سازی یا هزینه آزادسازی حساب را پرداخت کنید.
• منبع درآمد نامشخص: درباره روش کسب سود، زیرساخت فنی یا نحوه فعالیت خود توضیح شفاف و قابل‌بررسی ارائه نمی‌دهد.
• تیم یا سابقه نامعتبر و نامشخص: نام اعضای تیم، آدرس شرکت، مستندات فنی یا کانال‌های رسمی قابل‌اعتمادی در دسترس نیست.
• دامنه مشکوک: آدرس سایت تازه ساخته شده، غلط املایی دارد یا بسیار شبیه دامنه رسمی فانتوم، سولانا یا یک پروژه معتبر است.
• زمان محدود برای تصمیم‌گیری: با پیام‌هایی مثل «فقط امروز»، «ظرفیت محدود» یا «حساب شما مسدود می‌شود» تلاش می‌کند فرصت بررسی را از شما بگیرد.

بهترین راه دریافت یا کسب SOL چیست؟

چون استخراج سولانا امکان‌پذیر نیست، برای دریافت SOL باید از مسیرهایی استفاده کنید که منبع دارایی و نحوه پرداخت در آن‌ها مشخص باشد. سه مسیر رایج شامل خرید سولانا، استیکینگ و دریافت پاداش از پروژه‌های معتبر است.

۱. خرید از صرافی معتبر

می‌توانید پس از بررسی قیمت سولانا و شرایط بازار، این ارز را خریداری کنید. البته توصیه من این است که پیش از خرید، با مطالعه انواع تحلیل سولانا، کارمزد انتقال و ریسک نوسان قیمت، تحقیق کاملی درباره وضعیت آینده این ارز دیجیتال به‌دست آورید. بازار کریپتو نوسان زیادی دارد و نباید این مطلب را به‌عنوان توصیه شخصی من یا سرمایکس در نظر بگیرید.

۲. استیکینگ SOL در کیف پول معتبر

اگر SOL دارید، می‌توانید آن را از طریق کیف پول‌های سازگار سولانا به یک اعتبارسنج واگذار کنید. پیش از تایید، کمیسیون، عملکرد و میزان تمرکز اعتبارسنج را بررسی کنید و مقداری SOL برای کارمزد در کیف پول نگه دارید.

۳. ایردراپ یا پاداش رسمی پروژه‌ها

برخی پروژه‌ها ممکن است برای فعالیت واقعی کاربران پاداش یا ایردراپ در نظر بگیرند، اما دریافت آن قطعی نیست. لینک کمپین را فقط از کانال رسمی پروژه بررسی کنید و برای دریافت پاداش، عبارت بازیابی یا کلید خصوصی خود را وارد نکنید.

جمع‌بندی

پاسخ سوال چگونه سولانا استخراج کنیم این است که چینین چیزی امکان‌پذیر نیست. سولانا از مکانیزم اثبات کار استفاده نمی‌کند و به‌همین‌دلیل، دستگاه ماینر، کارت گرافیک، گوشی، مرورگر یا ربات تلگرامی نمی‌تواند در این شبکه SOL استخراج کند.

مسیر رسمی مشارکت در شبکه و دریافت پاداش، استیکینگ ارز SOL است. این روش نیز سود تضمینی ندارد و بازده آن به کمیسیون اعتبارسنج، عملکرد شبکه و شرایط اقتصادی سولانا بستگی دارد. هر ادعایی درباره استخراج رایگان سولانا را با احتیاط بررسی کنید و هیچ‌وقت عبارت بازیابی، کلید خصوصی یا مجوز نامحدود کیف پول را در اختیار یک سایت یا اپ ناشناس قرار ندهید.

سؤالات متداول