آیوتا یا Iota یکی از پلتفرم‌هایی است که در نسل سوم دنیای اینترنت ایجاد شد. این پلتفرم از همان اول به دنبال تراکنش‌های سریع و بدون کارمزد بود. ارز‌های زیادی در دنیای امروزه ادعا کرده‌اند که کارمزدی ندارند اما تمامی ‌آن‌ها حداقل مبلغ کمی ‌را به عنوان کارمزد خود پلتفرم دریافت می‌کنند. در آیوتا چنین مبالغی هم وجود ندارد و مبلغ هر کارمزد صفر است. تراکنش‌ها در آیوتا سرعت بسیار بالایی دارند و در زمان کاربرها، صرفه جویی زیادی ایجاد می‌کنند.

شبکه آیوتا از نوعی رمز نگاری متفاوتی ایجاد شده است. در این پلتفرم از سیستم مقابله با حملات کامپیوتر کوانتومی ‌استفاده شده است که باعث می‌شود آیوتا تنها برای تراکنش‌ها و کارمزد‌ها استفاده شود. این یعنی آیوتا فعالیتی در قرارداد‌های هوشمند و توسعه نرم افزار‌های غیر متمرکز ندارد و اهداف خود را جدا از چنین مسائلی دانسته است.

آیوتا نیز در اینترنت اشیا یا IoT هم کاربرد دارد. امروزه تمامی ‌کاربرها با اینترنت اشیا آشنایی دارند و محققان آینده فناوری را در دستان اینترنت اشیا دانسته‌اند. اینترنت اشیا باعث می‌شود که تمام فعالیت‌های خانگی یا فعالیت‌های درون شرکت مانند روشن شدن لامپ‌ها، توسط نرم افزار‌های مختلف در رایانه و موبایل کنترل و مدیریت شود. آیوتا برای اینکه بتواند به این جامعه کاربری کمک کند، پلتفرم خود را برای اینترنت اشیا هم گسترش داده است.

Iota در تراکنش‌های میان اینترنت اشیا و لوازم خانه نیز نقش دارد. مثلا فرض کنید که یخچال شما به اینترنت اشیا متصل است. حال این یخچال مواد غذایی خود را تمام می‌کند و نیاز به مواد جدید دارد. یخچال به طور خودکار به یکی از فروشگاه‌های غذایی درخواست خود را ارسال می‌کند و مواد غذایی جدید به خانه شما می‌رسد. آیوتا در این بخش به عنوان یک ارز فعالیت می‌کند. یعنی مبلغ مورد نیاز را به صورت توکن‌های خود به فروشگاه ارسال می‌کند و مواد غذایی را از آن دریافت می‌کند. حتی ممکن است در آینده پنل‌های خورشیدی به خانه شما وصل شود و اینترنت اشیا بتواند برق تولید شده از آن را به فروش برساند. سپس زمانی که مبلغ خود را به دست آورد، می‌تواند آن را در مسائل دیگر خانه خرج کند و جالب است بدانید که در تمامی ‌این مراحل، انسان هیچ نقشی ندارد. به همین دلیل به این فعالیت، پرداخت ماشین به ماشین یا M2M می‌گویند که آیوتا مانند مبلغ مورد نیاز عمل می‌کند و توکن‌های مورد نیاز را رد و بدل می‌کند.

علت فعالیت گسترده آیوتا در این نوع سیستم‌ها، وجود یک تفاوت بزرگ است. آیوتا با بسیاری از ارزهای دیجیتال فرق می‌کند. ارز‌های دیجیتال زیادی مانند بیت کوین از بلاک چین استفاده می‌کنند اما آیوتا بر روی بستری به نام تنگل یا Tangle فعالیت می‌کند و کاملا غیر متمرکز است.

معرفی تنگل

در Iota و تنگل هیچگونه استخراجی وجود ندارد و الگوریتم آن با بلاک چین متفاوت است. البته تنگل هم مانند بلاک چین یک دفتر کل مرکزی است و در تمامی ‌سیستم‌های پلتفرم نقش خود را ایفا می‌کند اما برای اینکه بتوانید بهتر این قضیه را متوجه شوید، باید نحوه کار بلاک چین بیت کوین را بدانید تا تفاوت اصلی بلاک چین و تنگل را متوجه شوید.

بلاک چین بیت کوین بر اساس اثبات کار یا همان استخراج فعالیت می‌کند. دو دسته انسان در این بلاک چین وجود دارند. افرادی که تراکنش‌ها را ارسال می‌کنند و از بیت کوین برای فعالیت‌های مالی خود استفاده می‌کنند و افرادی که استخراج کننده هستند و تراکنش‌ها را تایید می‌کنند.

Iota به روش دیگری فعالیت می‌کند. کاربر زمانی که می‌خواهد تراکنشی را ایجاد کند، سیستم برای تایید آن، همزمان ۲ تراکنش قبلی کاربر را بررسی و تایید می‌کند. این کار باعث می‌شود که Iota کارمزدی نداشته باشد و به نسبت شلوغی سیستم، سرعت خود را حفظ کند.  فرض کنید که دو مدرسه وجود دارد. مدرسه اول در آن معلم تکلیف‌های دانش آموز‌ها را بررسی می‌کند و سپس به آن‌ها نمره می‌دهد. در این مدرسه معلم حقوق دریافت می‌کند و زمان زیادی برای تایید  تکلیف‌ها گرفته می‌شود. این مدرسه بلاک چین نام دارد اما مدرسه دوم در آن معلمی ‌وجود ندارد و دانش آموز‌ها خود نیز تکالیف همدیگر را بررسی می‌کنند. این کار باعث می‌شود که دیگر نیاز به پرداخت حقوقی برای معلم نباشد و سرعت آن مدرسه بالا رود. این مدرسه هم نیز تنگل نام دارد.

واحدهای Iota

توکن‌های آیوتا را می‌توان با حرف i نشان داد. آیوتا ۲٫۷۷۹٫۵۳۰٫۲۸۳٫۲۷۷٫۷۶۱ توکن برای خود دارد که همگی در بلاک‌های اول ساخته شده‌اند و دیگر تولید نخواهند شد. این رقم برای توکن‌ها بسیار بالا است و در قیمت آن مشکلات زیادی برای صرافی‌ها به وجود آمده است. به همین علت آیوتا از واحد MegaIota رونمایی کرد که به اختصار MIOTA هم می‌گویند. هر MIOTA  برابر با ۱۰۰۰۰۰۰ توکن آیوتا است. باید بدانید که صرافی‌ها در فروش توکن‌های آیوتا، از واحد MIOTA استفاده می‌کنند.

والت و خرید Iota

زمانی که در اینترنت به دنبال والت باشید، سایت‌های زیادی را مشاهده خواهید کرد که والت Iota را به شما ارائه می‌دهند اما سایت آیوتا تنها والت رسمی ‌خودش را برای توکن‌های آیوتا پذیرفته است. این والت بر روی سیستم عامل‌های مختلف وجود دارد و می‌توان به راحتی از آن استفاده کرد.

والت آیوتا، دو بخش جدا را به کاربر ارائه می‌دهد. بخش اول Fullnode نام دارد که به طور مستقیم ارتباط شما را با شبکه برقرار می‌کند. این بخش ویژه توسعه دهنده‌ها است و می‌توانند از تمامی ‌امکانات پلتفرم آیوتا استفاده کنند. در این بخش تمامی تراکنش‌ها بدون کارمزد هستند و کمی ‌طول می‌کشد که هر تراکنش ایجاد شود. مشکلی که در فول نود وجود دارد این است که کاربر نیاز به یک اینترنت بسیار قوی برای ارتباط با شبکه دارد.

بخش دیگر آن LIghtnode نام دارد. در این بخش شما در حقیقت به فول نود‌ها متصل می‌شوید و مستقیما با خود شبکه آیوتا در ارتباط نخواهید بود. مزیت بخش لایت نود این است که دیگر نیازی به اینترنت پر سرعت ندارید. توسعه دهنده‌ها نمی‌توانند به راحتی از لایت نود استفاده کنند زیرا تمامی ‌امکانات در اختیار آن‌ها قرار ندارد. شما در لایت نود می‌توانید تراکنش خود را ایجاد کنید اما برای هر تراکنش باید مقدار کمی ‌کارمزد نیز پرداخت کنید.

هر والتی که در Iota ایجاد می‌شود، یک سید یا Seed دارد. سید یک رشته کد از ۸۱ حرف و عدد است که به منظور دسترسی به توکن‌های درون والت ایجاد می‌شود. شما نباید سید خود را به کسی ارسال کنید زیرا امکان کلاهبرداری به وجود خواهد آمد و آن فرد می‌تواند به والت شما دسترسی پیدا کند. همچنین هرگز از سایت‌های سید ساز آنلاین استفاده نکنید و خودتان سید والت تان را ایجاد کنید زیرا سید ساز‌های آنلاین می‌توانند سید‌های ساخته شده توسط شما را درون سیستم خود یادداشت کنند. چند ماه پیش از طریق یکی از همین سایت‌ها، میلیون‌ها توکن آیوتا به سرقت رفت.

قبل از ایجاد والت، شما به توکن‌های خود آیوتا نیاز دارید تا بتوانید آن‌ها را در والت خود نگهداری کنید. معمولا دو روش برای دریافت توکن آیوتا وجود دارد. راه اول این است که آن را از صرافی‌های آنلاین خریداری کنید. یکی از مشکلات ایرانی‌ها این است که نمی‌توانند به راحتی آیوتا را در صرافی‌های ایرانی پیدا کنند زیرا بسیاری از صرافی‌ها تنها توکن بیت کوین و اتریوم را می‌فروشند. شما می‌توانید به همان مقدار نیاز، بیت کوین و اتریوم خریداری کنید و سپس از طریق صرافی‌های بین المللی، بیت کوین یا اتریوم خود را به آیوتا تبدیل کنید.

روش دوم هم این است که از شخصی که توکن‌های Iota دارد نیز خریداری کنید. البته در این روش ریسک زیادی وجود دارد زیرا ممکن است فرد مقابل کلاهبردار باشد و توکنی به شما پرداخت نکند. به همین علت بهتر است که از فردی خریداری کنید که به آن اطمینان کامل دارید.

Binance و Hitbtc دو صرافی هستند که امکان تبدیل ارزها را ایجاد کرده‌اند. هر دو سایت از رابط کاربری آسان استفاده می‌کنند و کارمزد کمی‌ را بابت تبدیل ارز دریافت می‌کنند. این دو سایت برای ایرانی‌ها قابل استفاده است و در حال حاضر ریسک کمی‌ دارند. البته سایت‌های دیگری هم وجود دارند اما به دلیل ریسک و امکان بلوکه شدن توکن‌های ایرانی‌ها، معرفی نکرده ایم. پس بهتر است که برای تبدیل ارز خود به یک ارز دیگر، از همین دو سایت استفاده کنید.